0

Sepetiniz

Sepette ürün yok.
İskoc Algae

B12 Vitamini (Kobalamin)

B12 vitamini veya kobalamin, suda çözünen ve metabolik süreçlerde kullanılan bir vitamindir.[1] Vitamin, bir hidrojen alıcısı olarak koenzim görevi yapar ve çeşitli metabolizma faaliyetleri yürütür. En önemli işlevlerinden biri gen kopyalanmasında koenzim olarak görev almasıdır.[2] Ayrıca protein sentezi, aneminin önlenmesi, karbonhidrat ve yağ metabolizması için de gereklidir. En büyük ve kompleks yapıya sahip vitaminlerden biri olan B12, 8 B vitamininden birini oluşturur.[3] Siyanür zehirlenmelerinde bir antidot olarak kullanılabilir.[4]

Üretim[değiştir | kaynağı değiştir]

Hiçbir ökaryotik canlı bu maddeyi kendi üretemez. Bu yüzden günümüzde B12‘nin endüstriyel üretimi çeşitli bakteriler kullanarak gerçekleştirilir.[5]

Yapay üretim[değiştir | kaynağı değiştir]

1972 yılında 11 yıllık bir çalışmanın sonucunda Harvard‘dan R. B. Woodward ve İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü‘nden A. Eschenmoser tarafından laboratuvarda sentezlendiği ilan edilen vitaminin sentezi doksandan fazla basamakla olur ve yaklaşık yüz kişilik bir çalışmanın ürünüdür.[6][7] Verimsizlik ve üretmenin zorluğu gibi nedenler ile endüstriyel olarak üretimde kullanılmayan bir metodtur.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

Bakteriler ve arkealar bu vitamini üretirler. İnsanların bağırsak florasında bulunan bazı bakteriler de bunu gerçekleştirir, ancak bu işlem kalın bağırsakta, bu vitaminin emildiği ince bağırsaktan uzak bir bölgede yapılır. Bu yüzden insanlar bu vitamini dışarıdan almak zorundadır. İnek gibi gevişgetiren hayvanlar ile diğer hayvanlarda ise emilim gerçekleştirilebilir.

Hayvansal[değiştir | kaynağı değiştir]

Hayvanlar B12‘yi kas ve karaciğer dokularında depolarlar ve bazıları bu vitamini yumurtalarına ve sütlerine de geçirir.[8][9] Bu yüzden et, sakatat, yumurta ve süt genellikle insanlar ve diğer hayvanlar için en temel B12 kaynaklarından biri olarak görülür.[10] Böcek tüketimi de B12 ihtiyacını karşılayabilir.[11] Karaciğer, midye, dana, kuzu, tavuk ve hindi eti, balık ve yengeçler, en yüksek oranda B12 ihtiva eden besin kaynaklarıdır.[8]

Bitkisel[değiştir | kaynağı değiştir]

Enjeksiyon formunda B12

Bitkiler ve algler de B12 içerebilir. Tempeh gibi fermente bitkisel ürünlerin[12] ve nori gibi deniz yosunlarınin B12 içerdiği bulunmuştur.[13] Buna rağmen tıp literatürünce B12 takviyesi olarak pazarlanan Spirulina gibi ürünlerin ve bazı bitkilerin insanlarda bu vitamin ihtiyacını karşılamak için kullanılamayacağı düşünülmektedir. Bunun en büyük nedeni bu maddelerin ya B12 vitaminin aktif olmayan bir formunu içermesi,[14][15] ya da işleme sürecinde vitaminin kaybolmasıdır.[16] Chlorella vulgaris insanlar tarafından kullanılabilen metilkobalamin içeren sayılı bitkisel kaynaktan biridir.[17]

Bu vitamini kendi üretebilen tek kaynak bakteriler olduğu için tüm bitkisel kaynaklar aslında bakteri ve bitkinin simbiyotik bir ilişkisi sonucu veya fermantasyon yolu ile B12‘ye sahiptir.[18]

Takviyeler[değiştir | kaynağı değiştir]

Günümüzde pek çok ürün çeşitli formlarda B12 takviyesi olarak pazarlanır. Multivitamin hapları ve bazı özel durumlarda B12 enjeksiyonları buna bir örnektir.[1] Ayrıca enerji içeceklerikahvaltılık gevrekler, maya takviyeleri ve soya ürünleri genellikle bu vitamin ile zenginleştirilir.[19] Yüksek oranda B12 alımının, özellikle sigara içen erkek bireylerde akciğer kanseri riskini arttırdığı bulunmuştur, ancak bunun yüksek alım yerine kanserin B12 metobolizması üzerindeki etkileri sonucu oluştuğu düşünülmektedir.[20]

B12 eksikliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Nedenler[değiştir | kaynağı değiştir]

MRI ile B12 eksikliğine sahip bir kişinin beyninin kontrastlama öncesi FLAIR resmi. Dair içine alınmış lezyonlar olası bir beyaz madde hastalığına işaret eder.

Diyet, bu vitaminin eksikliğine neden olan başlıca nedenlerden biridir.[3] Gelişmiş ülkelerde yaşayan hepçil bireylerde B12 eksikliği sık görülmeyen bir durumdur. Buna rağmen B12 takviyesi kullanmayan vejetaryenlerin %40 ila %80’inde B12 eksikliği yaşadığı bulunmuştur.[21] Bu yüzden çoğunlukla bitkisel kaynaklarla beslenen vegan veya vejetaryen kişilerin B12 vitamini içeren takviyeler kullanmaları gerekebilir ve önerilir.[22]

B12 eksikliğinde mide parietal hücrelerinin “intrinsik faktör” adı verilen glikoproteini sentezleyememesi de önemli bir neden olabilir. İntrensek faktör, B12 vitaminine bağlanarak bağırsaktan emilimini sağlar.[3]

Semptomlar[değiştir | kaynağı değiştir]

B12 vitamini megaloblastik anemiyi önlemek için gereklidir, alyuvar üretiminde folik asitin (B9) düzenlenmesine yardım eder ve demir kullanımına yardımcı olur.[23] B12 vitamini sinir tahribatını önler, doğurganlığı sağlar, hücre oluşumunu ve uzun yaşamasını sağlar, sinir uçlarının normal gelişimini kolaylaştırır, hafızanın güçlenmesine ve öğrenmeye yardım eder.

Bu vitaminin eksikliğinde yürüme bozukluğu, kronik yorgunluk, depresyon, sindirim bozuklukları, bayılmalar, mide bulantısı, kusma, fazla gaz çıkarma, baş dönmesi, uyku hali, karaciğer büyümesi, göz bozuklukları, halüsinasyonlar, baş ağrıları, dil enfeksiyonu, huzursuzluk, zor nefes alma, hafıza kaybı, sinirsel bozulmalar, kalp çarpıntısıkansızlıkkulaklarda çınlama, omurilik yıpranması gibi rahatsızlıklar görülebilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Awesome Work

You May Also Like

×